Ceza Muhakemesinde Olumsuz Yetki Uyuşmazlığı: CMK 17 ve Ağır Ceza Mahkemesi (2026)
Olumsuz yetki uyuşmazlığı, ceza yargılamasında nadir ama sonuç itibarıyla dosyayı aylarca bekletebilen bir sorundur: mahkemelerden biri yetkisizlik kararı verip dosyayı başka mahkemeye gönderir, orası da yetkisizlik kararı verirse dosya “sahipsiz” kalır. CMK m. 17 bu boşluğu ortak yüksek görevli mahkeme kurumuyla doldurur.
CMK 17/1: Ortak Yüksek Görevli Mahkeme
CMK m. 17/1’e göre olumsuz yetki uyuşmazlıklarının çözümü, uyuşmazlığa karışan mahkemeler arasında ortak yüksek görevli mahkemeye aittir. 5235 sayılı Kanun ile CMK’nın birlikte yorumu gereği; aynı ağır ceza mahkemesinin yargı çevresinde bulunan asliye ceza mahkemeleri arasındaki uyuşmazlıkta ortak yüksek görevli mahkeme o yerin ağır ceza mahkemesidir.
Somut Örnek: İstanbul’da Asliye–Ağır Ceza Uyuşmazlığı (2026)
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin 2026/2357 E., 14.07.2026 tarihinde oybirliğiyle verdiği karar bu kurumun işleyişini net biçimde göstermektedir. Dosyada Büyükçekmece 29. Asliye Ceza Mahkemesi ile ağır ceza mahkemesi karşılıklı olarak yetkisizlik kararı vermiş; Daire, aynı ağır ceza mahkemesinin yargı çevresindeki asliye ceza mahkemeleri arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığını inceleme yetki ve görevinin ortak yüksek görevli Bakırköy Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğunu belirterek dosyanın gereği için Bakırköy Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Büyükçekmece 29. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Karar CMK m. 286/1 uyarınca kesindir. Maskelemiş karar metni (PDF)
Pratik Sonuçlar
Savunma açısından üç sonuç öne çıkar: (i) karşılıklı yetkisizlik kararları verildiğinde dosyanın akıbeti avukat tarafından CMK m. 17 başvurusuyla hızlandırılabilir; (ii) olumsuz yetki uyuşmazlığı sırasında gözaltı/tutuklama gibi koruma tedbirlerinin süresi uzayabilir, bu nedenle erken başvuru önemlidir; (iii) ortak yüksek görevli mahkemenin kararı kesin olduğu için bu aşamada itiraz yerine yargılamaya hazırlık yapılmalıdır.
Kaynaklar
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesi, 2026/2357 E., 14.07.2026 — olumsuz yetki uyuşmazlığının ortak yüksek görevli mahkemece çözümü — maskelemiş karar metni (PDF)
- 5271 sayılı CMK, m. 17 (yetki uyuşmazlıkları): mevzuat.gov.tr
Sıkça Sorulan Sorular
Olumsuz yetki uyuşmazlığı nedir?
Olumsuz yetki uyuşmazlığı, birden fazla mahkemenin kendi lehine yetki tesis eden kararlar vermek yerine, karşılıklı olarak yetkisizlik kararı vermesi durumudur. Bu durumda dosya üzerinde hangi mahkemenin yargılama yapacağı belirsizleşir.
Olumsuz yetki uyuşmazlığını kim çözüyor?
CMK m. 17/1 uyarınca olumsuz yetki uyuşmazlıklarını ortak yüksek görevli mahkeme çözer. Aynı ağır ceza mahkemesinin yargı çevresindeki asliye ceza mahkemeleri arasında çıkacak uyuşmazlığı o yerin ağır ceza mahkemesi, farklı yargı çevrelerini kapsayan uyuşmazlıkları ise Yargıtay Ceza Dairesi çözmektedir.
Ağır ceza ve asliye ceza mahkemeleri arasında olumsuz yetki çıkarsa ne olur?
Uyuşmazlık, her iki mahkemenin de bağlı olduğu ağır ceza mahkemesi tarafından çözülür. İstanbul’da Büyükçekmece 29. Asliye Ceza Mahkemesi ile ağır ceza mahkemesinin karşılıklı yetkisizlik kararları verdiği örnekte, İstanbul BAM 13. Ceza Dairesi uyuşmazlığı ortak yüksek görevli mahkeme olan Bakırköy Ağır Ceza Mahkemesine göndererek çözmüştür.
Yetki uyuşmazlığı kararı kesin midir?
Ortak yüksek görevli mahkemenin yetki uyuşmazlığını çözümleyen kararları kesindir; bu karara karşı kanun yolu açıktır değil, karar işbu yönüyle infaz edilir. Yargılama, yetkisi belirlenen mahkemede baştan itibaren sürer.
